Máy định giá tên miền tự động hay sai vì nó chỉ nhìn chuỗi chữ rồi so với dữ liệu giao dịch cũ, phần lớn là tên tiếng Anh. Nó không hiểu nghĩa tiếng Việt, không biết ai là người thật sự cần cái tên, và không biết thị trường địa phương. Có khi cùng một tên chạy hai lần lại ra hai con số khác nhau.
Chào bạn, đây là Nhà Sưu Tập. Người mới chơi tên miền hay vui mừng khi thấy công cụ định giá báo tên của mình đáng một khoản lớn. Tập này mình giải thích vì sao bạn nên bình tĩnh trước những con số đó.
Máy định giá nhìn thấy gì?
Một công cụ định giá thường xem các đặc điểm có thể đo được: độ dài, đuôi, có chữ số hay gạch ngang không, chuỗi có chứa từ điển tiếng Anh không, các tên tương tự từng được bán ra sao.
Từ đó nó dựng ra một con số dựa trên thống kê. Với tên tiếng Anh thông dụng, những con số này đôi khi có cơ sở, vì có nhiều giao dịch cũ để so.
Nhưng máy không biết cái tên có nghĩa gì với người dùng, không biết nghề đó có bao nhiêu người làm ở Việt Nam, không biết khách hàng của nghề đó có hay tìm bằng chữ này không.
Nói cách khác, máy nhìn thấy hình dạng của chữ, không nhìn thấy con người đứng sau chữ.
Tiếng Việt không dấu làm máy lạc đường
Với tên tiếng Việt không dấu, máy thường không nhận ra đó là một cụm từ có nghĩa. Nó có thể coi chuỗi là chữ vô nghĩa và chấm rất thấp, dù với người Việt đó là một tên đẹp đúng nghề.
Ngược lại, có lúc máy tách chuỗi tiếng Việt thành những mảnh trùng với chữ tiếng Anh và chấm cao một cách vô lý. Một tên tiếng Việt về nông nghiệp có thể bị đọc thành một cụm tiếng Anh chẳng liên quan.
Ngay cả những công cụ dùng trí tuệ nhân tạo để đọc nghĩa cũng có thể đọc sai khi tên mang nhiều nghĩa, như mình đã kể ở danh mục tên không dấu. Đọc sai nghĩa thì định giá chắc chắn sai.
Thế nên với tên tiếng Việt, con số của máy thường chỉ phản ánh độ dài và đuôi, gần như không phản ánh nghĩa, mà nghĩa mới là thứ quan trọng nhất.
Hai lần chạy, hai con số
Một điều nhiều người không để ý là có những hệ thống cho ra con số khác nhau khi chạy lại cùng một tên. Nhất là các hệ thống dùng mô hình ngôn ngữ để viết lời đánh giá và con số kèm theo.
Có lúc còn ra những điểm số vượt cả thang chấm của chính nó. Khi một công cụ không nhất quán với chính mình, con số của nó không thể là căn cứ để mua bán.
Những người làm nghề lâu năm vì vậy không để máy định giá thay mình. Họ có thể dùng máy để lọc nhanh những tên rõ ràng không ổn, nhưng việc đọc nghĩa và đặt giá thì luôn do người làm, theo những nguyên tắc nhất quán.
Nhất quán quan trọng hơn chính xác tuyệt đối. Một bảng giá do người đặt có thể chưa hoàn hảo, nhưng nếu nó nhất quán, người mua hiểu được logic và tin hơn.
Máy không biết người mua thật
Như tập trước mình đã nói, giá trị đến từ người dùng cuối. Máy không biết người dùng cuối của một tên là ai, có bao nhiêu người như vậy, và họ đang cần đến mức nào.
Một tên có thể nằm im mười năm rồi một ngày gặp đúng một doanh nghiệp đang tìm đúng chữ đó. Lúc ấy giá trị với người mua đó có thể khác xa mọi con số của máy. Ngược lại, một tên được máy chấm cao có thể không bao giờ có ai hỏi.
Máy cũng không biết bối cảnh: một ngành đang lên hay đang xuống ở Việt Nam, một quy định mới làm nhu cầu tăng, một trào lưu vừa qua.
Vì vậy con số của máy giống như một lời đoán của người chưa từng ghé chợ, chỉ xem ảnh chụp mặt hàng.
Dùng máy định giá cho đúng chỗ
Không phải máy định giá vô dụng. Nó giúp người mới có một cảm nhận ban đầu về các yếu tố như độ dài và đuôi. Nó giúp lọc nhanh một danh sách dài để loại những tên rõ ràng kém.
Nhưng đừng bao giờ dùng con số của máy để thuyết phục người mua, càng không dùng để tự huyễn rằng bộ sưu tập của mình đáng một khoản lớn. Người mua có kinh nghiệm sẽ không tin, còn người mua mới có thể bị lừa, và đó là chuyện không đẹp.
Nếu muốn hiểu giá trị của tên tiếng Việt, cách tốt hơn là quan sát những kho tên được người làm nghề đọc nghĩa và trình bày cẩn thận, như kho của Tên Miền Đẳng Cấp tại tenmiendangcap.com, rồi tự hỏi ai sẽ cần từng tên.
Câu hỏi để bạn tự kiểm: lần gần nhất bạn thấy một con số định giá cao cho tên của mình, bạn có tìm được một người thật nào sẵn lòng trả con số đó không.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đưa con số định giá tự động cho người mua xem không?
Không nên. Người mua có kinh nghiệm biết những con số này thiếu căn cứ, và việc dựa vào chúng làm bạn kém tin cậy hơn. Hãy giải thích giá bằng lý do cụ thể về người dùng và nhu cầu.
Máy định giá có hữu ích với tên tiếng Anh không?
Hữu ích hơn với tên tiếng Việt vì có nhiều dữ liệu giao dịch tên tiếng Anh để so. Nhưng vẫn chỉ nên coi là tham khảo, không phải giá thật.
Có nên trả tiền cho dịch vụ thẩm định tên miền không?
Nếu đó là một giao dịch lớn và người thẩm định có kinh nghiệm thật với loại tên đó, ý kiến của họ có thể có ích. Hãy hỏi kỹ họ dựa vào đâu để đánh giá.
Vì sao người làm nghề không để trí tuệ nhân tạo tự đặt giá?
Vì các hệ thống đó có thể đọc sai nghĩa và cho kết quả không nhất quán giữa các lần chạy. Người làm nghề dùng máy để hỗ trợ đọc và viết, còn quyết định nghĩa và giá thì do người làm.
Con số định giá thấp có nghĩa tên của mình kém không?
Không nhất thiết, nhất là với tên tiếng Việt mà máy không hiểu nghĩa. Hãy đánh giá bằng câu hỏi ai cần tên này, chứ đừng dựa vào con số của máy.
