Theo cách nói dân gian, số sáu gợi lộc, số tám gợi phát, số chín gợi sự trường cửu, cặp ba chín và bảy chín gợi thần tài, còn cặp ba tám và bảy tám gợi ông địa. Phần lớn những ý nghĩa này đến từ âm Hán Việt hoặc âm tiếng Quảng Đông của con số và từ tín ngưỡng thờ thần tài thổ địa trong buôn bán. Đó là văn hoá, không phải quy luật khoa học.
Chào bạn, đây là Nhà Sưu Tập. Nếu tập trước là từ điển về hình dạng con số, thì tập này là từ điển về ý nghĩa. Mình sẽ kể từng con số được hiểu ra sao, gốc gác từ đâu, và vì sao nên mỉm cười với chúng hơn là đặt cược vào chúng.
Sáu lộc, tám phát, chín trường cửu
Số sáu trong âm Hán Việt là lục, đọc gần với lộc, nghĩa là bổng lộc, may mắn về tiền bạc. Vì vậy người buôn bán rất chuộng số sáu.
Số tám là bát, nhưng ý nghĩa phát lại đến từ cách đọc của tiếng Quảng Đông, nơi số tám nghe gần với chữ phát trong phát tài. Cách hiểu này theo chân người Hoa vào Việt Nam, rồi trở thành phổ biến.
Số chín là cửu, gợi trường cửu, lâu dài. Số chín còn gắn với nhiều điều linh thiêng trong văn hoá Việt, mình sẽ kể ở danh mục con số trong văn hoá.
Ghép lại, những cặp như sáu tám đọc là lộc phát, tám sáu đọc là phát lộc. Người bán sim hay dùng những cách đọc này để giới thiệu. Bạn nghe như nghe một lời chúc, đừng nghe như một lời hứa.
Thần tài và ông địa trong con số
Người buôn bán Việt Nam nhiều nơi thờ thần tài và thổ địa, thường gọi là ông địa, trong cửa hàng. Từ đó sinh ra cách gán con số cho hai vị.
Cặp ba chín được gọi là thần tài nhỏ, bảy chín là thần tài lớn. Cặp ba tám là ông địa nhỏ, bảy tám là ông địa lớn. Vì sao lại là những cặp này thì có nhiều cách giải thích khác nhau trong dân gian, mình không thấy có một nguồn gốc chắc chắn nào.
Điều thú vị là cùng chứa số bảy, một con số nhiều người e dè, nhưng cặp bảy chín và bảy tám lại được ưa. Nghĩa là dân gian đọc con số theo cụm, không theo từng chữ số riêng lẻ.
Những cụm này phổ biến ở miền Nam và trong giới buôn bán. Ở nơi khác, người ta có khi không để ý tới chúng.
Những con số người ta kiêng
Số bốn là tứ, đọc gần với tử, nghĩa là chết, nên nhiều người kiêng, nhất là những ai chịu ảnh hưởng văn hoá Hoa. Nhưng cũng có người hiểu tứ là bốn mùa, tứ quý là bốn mùa sung túc, nên không kiêng.
Số bảy là thất, có người đọc thành thất bát, thất bại, nên e dè. Nhưng như vừa nói, khi đứng trong cụm bảy chín hay bảy tám thì lại được coi là tốt.
Có những cụm số mang ý xấu theo cách đọc ghép, như những cặp đọc lên thành câu không hay. Ngược lại, có cụm chứa số bốn và số bảy mà được đọc thành câu tốt, như cụm bốn không bảy tám được đọc là bốn mùa không thất bát.
Điều này cho thấy ý nghĩa con số rất linh hoạt, phụ thuộc vào cách người ta muốn đọc. Cùng một con số, người lạc quan đọc ra lời chúc, người lo xa đọc ra điềm gở.
Miền Bắc, miền Nam và các thế hệ đọc khác nhau
Cách đọc ý nghĩa con số không đồng đều khắp nước. Một số cách hiểu phổ biến ở miền Nam, nơi văn hoá buôn bán người Hoa ảnh hưởng nhiều. Miền Bắc và miền Trung có những quan niệm riêng.
Thế hệ trẻ cũng đọc khác. Nhiều người trẻ không để ý ý nghĩa, chỉ cần số dễ nhớ. Một số khác lại thích những con số gắn với ngày đặc biệt của riêng họ hơn là ý nghĩa chung.
Vì vậy nếu bạn chọn số để làm ăn, hãy nghĩ tới khách của mình. Khách là người buôn bán lâu năm thì một số mang ý lộc phát có thể tạo thiện cảm. Khách là người trẻ thì số dễ nhớ quan trọng hơn.
Không có cách đọc nào là đúng tuyệt đối. Mỗi cách đọc là một mảnh văn hoá của một nhóm người.
Có một chi tiết vui: nhiều gia đình người Việt dùng chung một con số qua mấy thế hệ, ông bà chọn vì nghĩa lộc phát, con cháu giữ vì đã quen và vì gắn với ký ức. Lúc ấy ý nghĩa của con số không còn nằm ở âm Hán Việt nữa, mà nằm ở câu chuyện của nhà mình.
Xem như văn hoá, đừng xem như bùa
Tin vào ý nghĩa tốt của con số giúp nhiều người thấy vững tâm hơn khi mở hàng, khi bắt đầu việc mới. Cái vững tâm đó có giá trị thật. Nhưng con số không thay được việc làm ăn tử tế.
Đừng để người bán sim thuyết phục bạn rằng một con số sẽ đổi vận, kéo khách, chữa xui. Không có bằng chứng nào cho chuyện đó. Khi một lời quảng cáo hứa hẹn điều kỳ diệu, hãy coi chừng.
Cũng đừng chê người khác vì họ tin hay không tin. Ý nghĩa con số là chuyện riêng của mỗi người, giống như chọn màu áo ngày đầu năm.
Bạn thử đọc số điện thoại của mình theo những cách dân gian vừa kể. Biết đâu nó đang gửi tới bạn một lời chúc mà bạn chưa từng nghe ra.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao số tám lại mang nghĩa phát?
Ý nghĩa này đến từ tiếng Quảng Đông, nơi số tám đọc gần với chữ phát trong phát tài. Cách hiểu này theo văn hoá người Hoa vào Việt Nam và trở nên phổ biến.
Thần tài lớn và thần tài nhỏ là số nào?
Theo cách gọi dân gian, cặp ba chín là thần tài nhỏ, bảy chín là thần tài lớn. Đây là cách gọi trong giới buôn bán, không phải quy định gì chính thức.
Số bốn có thật sự xấu không?
Số bốn bị kiêng vì đọc gần với chữ tử trong Hán Việt. Nhưng nhiều người lại hiểu nó là bốn mùa và không kiêng. Tốt xấu ở đây là quan niệm văn hoá, không phải sự thật khách quan.
Có nên chọn sim theo ý nghĩa con số không?
Nếu điều đó giúp bạn vui và vững tâm, không có gì sai. Chỉ cần đừng chi quá sức và đừng tin rằng con số sẽ thay đổi kết quả công việc.
Ý nghĩa con số có giống nhau ở mọi miền không?
Không hoàn toàn. Một số cách hiểu phổ biến hơn ở miền Nam và trong giới buôn bán, nơi khác có thể không để ý hoặc hiểu khác.
